โครงการร่วมพัฒนาหมู่บ้าน

(Village Development Partnership)

โครงการร่วมพัฒนาหมู่บ้าน หรือ Village Development Partnership (VDP) เป็นโครงการพัฒนาแบบองค์รวมในระดับหมู่บ้านเพื่อขจัดปัญหาความยากจน ซึ่งเป็นต้นเหตุของปัญหาต่างๆ ไม่ใช่การแก้ที่ปลายเหตุด้วยวิธีการช่วยเหลือแบบสังคมสงเคราะห์ที่ไม่ได้ผล สมาคมพัฒนาประชากรและชุมชนเชื่อว่า สิ่งที่จะสามารถขจัดความยากจนได้ คือ การเปลี่ยนจากความช่วยเหลือแบบสังคมสงเคราะห์ไปสู่การส่งเสริมให้ชาวบ้านมีทักษะในการทำธุรกิจ มีแหล่งเงินทุน โดยใช้แนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนควบคู่ไปกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต ชาวบ้านมีส่วนร่วมในการพัฒนาทุกขั้นตอน ตั้งแต่การจัดตั้งคณะกรรมการพัฒนาหมู่บ้าน การระดมความคิดและจัดทำแผนโครงการโดยใช้เทคนิคบันไดคุณภาพชีวิต (Bamboo Ladder) และการทำ Community Need Assessment – CNA

การดำเนินโครงการไปจนถึงการติดตามและประเมินผล หลักการของโครงการที่สำคัญ ได้แก่ การใช้ธนาคารพัฒนาหมู่บ้าน เป็นศูนย์กลางของแหล่งทุน โดยเงินทุนเริ่มต้นของธนาคารฯ จะได้มาจากการร่วมปลูกต้นไม้เพื่อแลกเป็นเงินกองทุนเข้าในธนาคารฯ เพื่อให้สมาชิกได้กู้ยืมเพื่อประกอบธุรกิจและเกิดการออม ผลกำไรของธนาคารฯ ส่วนหนึ่งจะนำไปใช้ในงานพัฒนาด้านต่างๆ ของหมู่บ้านเช่น ด้านการศึกษา การดูแลผู้สูงอายุ

ผลลัพธ์ที่สำคัญจากการดำเนินโครงการ คือ การที่ชาวบ้านมีอาชีพมีรายได้ มีการปรับปรุงคุณภาพชีวิต ชาวบ้านสามารถริเริ่มและดำเนินงานกิจกรรมพัฒนาต่างๆ โดยระบุปัญหาและกำหนดแนวทางการแก้ไขปัญหาได้ด้วยตนเอง ไม่ต้องพึ่งพาการช่วยเหลือจากภาครัฐอย่างเดียว ชาวบ้านมีศักยภาพในการหาความรู้ข้อมูลข่าวสารเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเองและครอบครัว และมีการรวมตัวกันเพื่อพัฒนาหมู่บ้านของตนอย่างเป็นระบบ เยาวชนมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มีอัตราการย้ายถิ่นฐานเพื่อหางานทำในเมืองใหญ่ลดลง ชาวบ้านปรับเปลี่ยนทัศนคติจากการเป็นเพียงผู้รับและพึ่งพาการช่วยเหลือจากภาครัฐและการบริจาคเป็นผู้กำหนดแนวทางการพัฒนาหมู่บ้านด้วยตนเอง

ธนาคารพัฒนาหมู่บ้าน มีผลประกอบการเติบโตขึ้น และคณะกรรมการพัฒนาหมู่บ้านมีความเข้มแข็งสามารถดำเนินงานพัฒนาชุมชนของตนเองได้อย่างยั่งยืน

โครงการร่วมพัฒนาหมู่บ้าน สามารถสร้างความเป็นหุ้นส่วนระหว่างหมู่บ้านในชนบทกับผู้สนับสนุนโครงการ ซึ่งอาจเป็นบุคคล ครอบครัว องค์กร หรือบริษัท
ธุรกิจต่างๆ โครงสร้างของโครงการจะช่วยให้บริษัทที่มีแนวคิดในการทำกิจกรรมเพื่อสังคม หรือ Corporate Social Responsibility – CSR สามารถปรับเปลี่ยนรูปแบบการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชนบทได้ตามนโยบาย ทรัพยากรและความสามารถของบริษัท การสนับสนุนทำได้ทั้งในรูปของเงินทุน ความเชี่ยวชาญและทักษะต่างๆ เพื่อช่วยให้ชาวบ้านริเริ่มธุรกิจขนาดเล็กและธุรกิจชุมชนได้ ซึ่งถือเป็นกิจกรรมหลักในการพัฒนาชนบทและเป็นการรวมความเชี่ยวชาญทางการประกอบธุรกิจและการพัฒนาชนบทเข้าไว้ด้วยกัน ปัจจุบันโครงการนี้ได้ขยายและนำไปดำเนินการที่ประเทศกัมพูชา โดยได้รับการสนับสนุนจาก BILL & MELINDA GATES Foundation